BİTLİS'TE
GİYİM KUŞAM
Başa
Giyilenler
Puşu:
Özel kumaştan dokunan, renk ve dokunuşlarına göre adlandırılan erkek
ve kadınların başlarına bagladıkları giysiler olup yörede siyah, mür,
mavi, beyaz, kırmızı puşu, aJtuniye puşi ve desli puşu olarak çeşıtli
isimler alırlar.
Kefiye (Egal):
Başa kalın dokulu püşu sarılır. ortadan başın iki yanına sarkıtılır.
iki uç sarkacak biçimde başa sarılır. Yörede erkekler devamlı başları
örtüIü gezerler. Bu müslümanlıgın etkisiyle dogmuştur. Erkeklerin
kış aylarında başlarına bagladıkları yün ve pamuktan dokunan siyah
ve mor renkli bir örtüdür. Başa sarılan puşu, başın iki tarafından
sarkma veya tek taraftan dügümlenip ucu sarkıtılarak kullanıllr..
Bedene Giyilenler
Şal:
Gej denilen tiftik yününden özel olarak dokunan, pantalon yerine giyilen
bol paçalı, ayagın üzerine kadar uzanan bir giysidir. Düz yollu ve
işlidir. Bele, "uhçur" denilen pamuklu iple baglanır.
Şapik:
Gej denilen kumaştan yapılır. önü açık kollar uzun ve kol agızları
geriye dogru kıvrık olarak renkli kumaştan yapılır. Ceket gibi kullanılan,
dügmesiz kol altları açık (ki bu yazın sıcak havalarda hava almayı
saglar.) bir giysjdir.
İçlik (iç gömlegi):
Şapigin altına giyilir. Uzun kolludur. Kumaş, el tezgahlarında yunden
yapılmış dokumadır. Yakasızdır. ipekli kumaşdan yapılanları da vardır.
Salte:
(Cellahi):
Gömleğin kol ucuna dikilen, 50 60 cm uzunluğunda beyaz bir kumaştan
3-5 cm eninde bir ek kumaştrr. Bu ek parça şapik giyildikten sonra
geniş olan kolların aşagı düşmemesi ve kirlenmemesi için dirsek üzerine
baglanır ve ucu uzunca bırakılarak sarkıtılır.
Yelek:
Şapikin üzerine giyilen, yeleğin ön kısmı işlemeli arkası kumaştandır.
Yazın kadife yelek giyilir. soguktan korunmak amacıyla giyilen bir
giysidir.
Kuşak:
Şal-şapigin uzerine puskullu kuşak sarılır. Puskullerin sarkması ve
önde güzukmesi için özel bir baglanış şekli vardır. Ayrı renk ve boyutlarda,
yünden dokunan kuşaklar, uç renk ve uzun puskülüdür.
Ayaga Giyilenler
Ayaklarına kızlarda oldugu gibi degişik renklerde yunden örülmüş çorap
giyerler. Ayakkabı olarak harik ve manda derisinden yapıımış çarık
giyilir. Bitlis'te eskiden "Poçuk" tabir edilen burunları
sivri, üstüne bükük arkadan elle çekilen ve kolay giyilen ayakkabı
giyilirdi."
|
|
