Aşağıda
oynama şeklini açıkladığımız oyunlar yörenize Selanik , Kavala, Drama
ve İskoça yöresinden eski Türkler tarafından getirilmiştir.
Genel olarak yöremiz oyunları hareket,renk,melodi ve şekil yönünden
Anadolu'dan ayrılmasına karşın, kendi aralarında benzerlik gösterirler.
Bu benzerlik kent kent , kasaba kasaba, köy,köy bozulup bölgeselleşebilir.
Bazen aynı oyun değişik yerlerde hatta isim değiştirilerek oynanabilir.
Kırklareli ve yöresi halk oyunlarını bu açıdan inceleme zorunluluğu
vardır. Bazı çevreler oynadığımız oyunlardan Ziğoş Drama karşılanması
diye adlandırdığımız oyunların milli yönlerden kabul etmemektedirler.
Daha önce Türk toprakları olan bölgelerde oyunların gerçek Türkler
tarafından oynandığını ve müziklerinin de Türk melodileri olduğunu
hatırlatmak gerekir.
KIRKLARELİ
VE YÖRESİ HALK OYUNLARININ GENEL ÖZELLİKLERİ
1 - Hemen hemen her oyun ağır ve tempolu hareketlerle başlar ve süratli
bir şekilde sona erer.
2- Oyunlar el ele veya eller tutuşmadan oynanır.
3- Oyunlar çift zurna , çift davul ile oynanır.
KIRKLARELİ OYUNLARIMIZ
bre Değirmenci(Aman Değirmenci) Karşılama, kadın, çift-toplu, ve türkülü,
Abre Süleyman Ağa(Mandıra) : Karşılama, kadın erkek karma, çift-toplu,
tütkülü
Ago ( Ago oğlu ) : Horo erkek.
Ağır Tikveş : Horo erkek.
Ahmet Bey ( beylerbeyi ) : Horo
Alay Bey : Horo, erkek, türkülü
Alaylar,alaylar : Karşılama, Kadın, çift-toplu, türkülü
Ali Yazıcı :Horo, erkek
Aşağı Tikveş : Horo erkek
Arzu ile Kanber : Horo erkek
At koşturma : Taklitli oyun erkek tek
Sirto (Şurto ) : Erkek horo
Beymisa ( Beymiya, Beymisa) : Horo erkek
Cemala : Dere oyunu da denir, Erkekler oynar.
Çeto : Erkek,toplu temsili
Çevik (Kerala) : Erkek tek
Dalyan mitra : Horo erkek
Davullar çalar 40 haydut oynar : Horo erkek
Debreli Hasan : Horo erkek
Dere boyu düz gider : Kadın,erkek, tek toplu
Domuzu bataktan çıkarma : Horo erkek
Drama karşılaması : Erkek çift toplu
Gegule ( Gergol ağa) : Horo erkek türkülü(Hanım Ayşe, İbrahim hoca,
İstanbul kasabı, Karamur karşılaması, Karşılama, Mara Yusuf, Kasap
havası, Küçük molla, Mendilli oyun, Pancar havası, Patrona, Pehlivanlık
oyunu, Rampi, Rum kızı, selanik, Tapşin havası, Telgrafın telleri,
Toska, Üç ayak gibi oyunlarımız vardır.)
ZİGOŞ : Zigoş köyünde oynanan hareketli bir oyundur.(Drama ve Kavala
arasındaki köylerde) Mendil vardır. Oyun ilk önce adımlar içe basmak
suretiyle ağır hareketlerle başlar, diz vurmalarla devam eder. Zurna
susar, tüm eller tempolu olarak vurmaya başlar. Davulun vuracağı tokmak
sesiyle beraber biter.
KABADAYI: (Ahmet bey): Oyun ağır başlar, sıra halinde dönme ve çökmeler
vardır. Sonunda Ahmet bey oyununa geçiş yapılır ve oyun çok hareketli
biter.
KIRK HAYDUT : Bu oyunda oyuncular küçük parmaklarından tutarlar ve
dört ritimle sağa, sola gidiş vardır. Komutlarla sağa giderken figür
değişir ve son iki sayıda sol ayak sağ ayağın arkasına getirilerek
hey,hey diye bağırılır. Oyun hızlandığında omuzlardan tutulur, sağ
ayakla sekme yapılarak hazır olda ayaklar bitişik basılır. Son sayıda
sol ayak sağ ayağın önüne çapraz basılarak hareket tamamlanır. Oyun
hızlanarak biter.
İZZET HOCA : Olay Batı Trakya da geçer. İzzet hocanın kızı kına gezesi
kırk haydut tarafından kaçırılır ve sırça pınar denen yere getirilir,
eğlendikten sonra haydutların en küçüğü tarafından öldürülür. Kıza
yazılan türkü şöyledir. ( Kına gecemde çalgılarda dokuz dizi altınımı
verdim.) yine kurtulamadım , en aşağı en küçüğü canıma kıydı, haydi
dediler sırça pınara anacığım, götürdüler beni dönmez yollara, bana
sordular anacığım, sen kimin kızısın, bende dedim ki İzzet hocanın
kızıyım,
Oyuncular kol kola tutuşmak suretiyle ileriye doğru atılan adımlarla
oyuna başlar. Bu ilk kısımdır, kırk haydut geldiğinde hepsi yere çökerler.
Haydutlar gidince ( eyvah kızımı kaçırdılar )diye el çırpmaya başlarlar.
Bu ikinci kısımdır. Oyunda oyuncular omuz başlarından tutarlar ve
ritmik hareketlerle sağa ve sola giderler, komutla oyuncular sıçrayarak
ve el çırparak 4 öne 4 geriye olmak üzere çökerler. Oyun hızlanır
ve hazır olda ayaklar bitişik basılır. İki sağa iki sola sekerek devam
eder. Çöküşlerle oyun sonuçlanır
.SÜLÜMAN AĞA : Alpullu , büyük mandıra, Sinanlı-Katranca, Pehlivan
köy, yörelerinde oynanan bir oyundur. Sözleri :abro Süleman ağa ,
tut çakal beygiri, vuralım yuları, alalım gelini, Sülüman ağanın karısı,
pencereden bakar (iki kere söylenir) . Sülüman ağanın karısı, çok
canlar yakar.
Kız ve erkeklerle oynanan bu oyun oldukça hareketlidir. Sağa ve sola
gidişlerle mendil sallanır. Kızlarla erkeklerin gidip gelme ve yer
değiştirmesi ile devam eder.
ESKİ KASAP : Kırklareli yöresinin en çok sevilen ve en hareketli oyunlarından
bir tanesidir. Melodisinin kendine has bir özelliği vardır. Erkekler
tarafından oynanan bu oyun ağır olarak başlar, ekip başının işaretiyle
oyuncular birlik ve beraberlik içinde çift makam yaparlar. Oyun yine
başlangıçta olduğu gibi devam eder. İkinci defa çift makam yapıldıktan
sonra oyun hareketlenir. Başta bulunan oyuncu başı bırakarak seri
bir şekilde etrafında döner ve oyunun sonuna geçer. Artık oyun çok
hareketlenmiştir. Verilen bir işaretle muntazam sıra halinde sona
erer. |
