Meydanlarda
veya kapalı yerlerde dansetmeye göre değiştirilen çalgılar şunlardır:
Davul, klarnet, şişe, keman, bağlama, kemane, kaşık. Ayrıca, solist
de türkülü olan tüm oyunlara eşlik eder.
Davul: Koltuk altında çalınır. Yörede yetişen ağaçlar gövde
kalınlığına göre çapı
olur. Eğer bir sınıflama yapılırsa, büyük halay davulları ile küçük
Kars davulları arasında ortaboy olduğu söylenebilir. Bu arada, şamanizmin
etkisiyle Silfke'de Tahtacılar Mengi dönerken, davulcuyu kutsal kabul
edip, ellerinin üzerinde kaldırmaktadır. Davul Doğu Asya'da eski çağlardan
bu yana şaman ayinlerine kullanılmaktadır. Altaylılar ve Yakutlar,
şaman davuluna tüngür demektedir. Şamanların, ayin sırasında dünyayı
dolaştığına inanılır. Altay şamanlarının davullarında resimler vardır.
Bu resimler, güneşi, ayı, gökkuşağını, tanrısal kayın ağacını temsil
eder.
Silifke
yöresinde, tüm Türkiye'e olduğu gibi davul yuvarlak olarak kullanılmaktadır.
Ancak, dörtköşe davullar da görülmüktedir.
Klarnet:
Klarnet üç çeşittir: soprano klarnet (küçük klarnet, si bemol, la
klarnet olmak üzere 3 çeşidi vardır), bas klarnet (si bemol ve la
kalernet olmak üzere iki çeşidi vardır), kontrabas klarnet). Klarnet,
ülkemize askeri müzikle girmiş, sesinin özelliği vegüzelliğiyle yaygınlaşmıştır.
Şişe: Kiloluk şişeler, ritm elde etmek üzere kullanılır. Tek
ve çfit olarak kullanıldığı da görülmektedir.
Keman: Keman yüzyıllar boyunca gelişmiş ve bugünkü haline ulaşmıştır.
Kemanın tarihiyle ilgili olarak iki görüş bulunmaktadır. Bazılarına
göre keman Arapların rebabından geliştirilmiştir. Bazılarına göre,
Türklerin kemençe-i guz'undan geliştirilmiştir. Kemencei guz oğuz
kemençesi anlamındadır. Bilindiği gibi, yay da doğu musikisinden alınmadır.
Keman, Türklerde eskiden beri sinekemanı olarak bulunmaktadır.
Bağlama: 250 yıl öncesine kadar, yalnız Türkmen ve Yörük aşiretleri
araında kullanıldığı, şehirlerde küçümsendi, tarihi belgelerde yazılıdır.
Adı çalgının sapındaki perde bağlarından gelir. Şekil olarak, kopuzun
aynısıdır.
Solist: Dansların icrası sırasında, dansçıların danslarına
sesiyle eşlik eden., elinde kaşıkla ritm tutan, türkü söyle kişidir.
Kimi zaman davulcu ile solust aynı kişi olabilmektedir.
Kaşık: Silifke'de kaşıklar, şimşir kaşık olarak yapılır. Şimşir
kaşık fırınlanmak suretiyle bir takım dış etkenlere karşı korunur.
En iyi şimşir kaşıklar, Silifke'nin Işıklı köyünün ustaları tarafından
yapılan kaşıklardır. |
|
