Kaşık
kelimesinin kökeni: Kaşık sözcüğü, ortaasya'dan gelme bir sözcüktür.
Kaşgarlı Mahmut'un saptamalarından bu yana fazla bir değişikliğe uğramamıştır.
Kırgızlar kozok-kosek, İranlı ve Likyalılar kaşık, Girit'te kaşık,
karşılama, antikristos, İspanya'da kastanyet.
Genel Olarak: Kaşıklı dansların, Ortaasya'da Horasan bölgesinde
koşoğ adıyla eski zamanlardan beri oynandığı, XVI. Ve XVII. Yüzyıl
minyatürlerinden ve eski kaynaklardan günümüze ulaşan metinlerden
anlaşılmaktadır.
Elde ritm aracı olarak kaşıkla şölenlerde raksa çıkmak geleneğinin
eskiliği Anadolu'da Selçuklular çağına kadar gider. Kaşık, Türkistan,
Kuzey Afganistan'da da kullanılan bir ritm aletiydi. Girit'te Türkçe
kaşık kelimesi kullanılarak ve halen Uygurlar arasında kaşıklı danslar
yapılmaktadır.
Kaşıklı dansların dünyadaki dağılımı: Kaşıklı dansların dünyadaki
haritasında,
Tarih boyunca Eski Mısırlılar, Fenikeliler, Eski Yunanlılar ile bu
ilk çağ devletlerinin egemenlik kurduğu yerlerde kaşıklı danslara
rastlamak olasıdır. Günümüzde, Avustralya, Tasmanya, Filipinler, Kızılderililer,
Havai, Tahiti, Fiji, Surinam, Brezilya, Hindistan, Tayland, Kamboçya,
Rusya, İran, Arap ülkeleri ve İspanya....Anılan ülkelerde, kaşıkları
yalnızca dansedenler değil, seyirciler veya çalgıcılar da eşlik ederek
çalmaktadır.
Türkiye'de kaşıklı dansların dağılımı: Bu konuda, ilk yapılan
araştırmalarda, kaşıklı dansların yalnızca Konya'ya ait olduğu saptanmıştı.
Sonraki yıllarda yapılan araştırmalar, ülkemizin şu yörelerinde kaşıklı
dansların yapıldığını ortaya çıkarmıştır: Mersin, Konya, Antalya,
Bursa, Ankara, Bilecik, Bolu, Seyhan, Kastamonu, Afyon .... Bu yöreler
arasında bilindiği gibi, Türkiye'ye ilk halk dansları konusunda dünya
birinciliği ödülünü Kartaca'da kazandıran Silifke danslarıyla, Silifke
ekibidir. |
|
