Anasayfa
Tarihçe Folklor Kurumu Yönetimi Yöreler Grup Baskanliklari ve Müdürlükler iletisim Adresleri
yörük kilimlerinde-tas tezyinatindan motif
VAN YÖRESİ DOĞAL VE COĞRAFİ KONUMU
Yurdumuzun dogusunda 24.476 km2 genişliğinde, il topraklarının denizden yüksekliği 1512 ile 2400 m. arasında olup sınırları Ağrı ili Doğubeyazıt,Diyadin ve Hamur ilçeleri , batısında Van Gölü ve Ağrı ili Patnos ilçesi,Bitlis ili Adilcevaz, Tatvan, Hizan ilçeleri, Güneyinde Siirt ili Pervari ilçesi ile Hakkari ilinin Beytulşabap ilçesi ile Yüksekova ve Hakkari merkez ilçesi doğusunda İran devlet sınırı bulunmaktadır. Genel nüfusu l997 sayımına göre 226.965 tesbit edilmişken göçlerden dolayı bugünkü nüfusu 600.000 civarındadır.
Van ilinin 11 ilçesi vardır.Bunlar,Özalp,Muradiye, Saray, Erciş, Başkale, Bahçesaray, Çaldıran, Gevaş, Edremit, Bahçesaray ve Çatak'dır.
a) Dağları Van İlinin yarısından fazlasının topoğrafyası, dağlık ve engebelidir.İl topraklarının %53.4'ü dağlık, %27.3'ü dalgalı ve %5.6'sı yayla karekterlidir.
1900 m.den sonraki arazileri özellikle dağlıktır.Bunların bazıları (Van,Van Gölü) İsabey(3000m), Şevli(Şillo 2900m), Haki(Ğenke 2450m), Erek(3250), Kazan(2890), Kuh(2850), Nemrut(3050), Süphan(4434m), Aladağ(3255), Tendürek(3312) diğer irili ufaklı dağlar ise İrini,Ahta, Artos, Karahayal, Gündizin, Melek, Koçalan, Nacarabat, Rentümer, Kuğu, Şuşanız, Narguh, İspiriz, Irgat vs dağlarıdır.
b) Ovaları
Van'ın bazı ovalarına baktığımızda, Çaldıran, Muradiye (Bargiri), Tarhanı, Noşar, Akbulut, Hoşab,Geveren, Havasör, Saray, Karakilk, Ercek, Van, Erciş'dir.
c) Vadi ve Platoları
Tarhani, Noşar, Akbulut, Hoşab, Havasör, Bendimahi, Karasu, Memedik gibi .
d) Yaylaları
Arazisinin 2450m'den sonraki tüm düzlükleri yayla olarak kullanılan Van Yöresi'nde ki bu yaylalar hem ot bakımından hem de su bakımından çok verimli bir özellik gösterir. Bu zenginlik, yörede hayvancılığın gelişmesinde ve tarımda büyük etken olmuştur.
e) Gölleri
Türkiye'de göl denildiği zaman, şüphesiz akla ilk gelen yer Van Gölü'dür. Ancak Van da bu gölden başka irili ufaklı 13 göl daha vardır. Bunlar =
Erçek, kotur, Kaş, Şor, Engis, Hasan Timurhan, Akgül, Sultan (Süphan), Hıdırmenteş, Keşiş, Irmanı, Çenge ve Sarı göllerdir.
Bu göllerden başka çoğu yerde göletlere de rastlanır bunlar genellikle yağmur veya kar sularına karşı yapılan setlerden oluşur ve toprak sulamada, hayvan içeceği olarak da kullanılmaktadır.
Bu arada Van Gölü'nün bazı özellikleride şöyledir =
Deniz yüzeyinden yüksekliği, 1720 m, Yüzölçümü 3765 km2. Yani Marmara Denizi'nin 3/1 i kadar. En derin yeri güneyinde ve 100 m. kadardır. Araştırmacılar gölü klorlu_sülfatlı_karbonatlı göller grubuna sokmuşlardır. Gölde ayrıca brom, sodyum klörür, mağnezyum elementleri bulunmaktadır. Tuzluluk oranı ise binde 210'dur. Yani normal deniz suyundan 6 kere daha tuzludur. Sodyum karbonattan dolayıda özellikle eskiden ve halen zaman zaman sabunsuz deterjansız çamaşır ve bulaşık yıkamak mümkün olduğu gibi doğal ve sıhhatli bir temizlik elde edilebilmektedir.
Göl Nemrut Dağı'nın patlaması sonucu oluşan Set Gölü'dür. Eski sınırları Muş Ovası'na kadar uzanmaktaydı. Ancak bazı evreler sonucu bugünkü halini almıştır.
Gölün bir özelliği de yine eskiden aşırı soğuklar neticesinde kalın bir tabakadan oluşan bir buzlanma olurmuş ve kestirme diye kervanların burdan geçtiği olduğu gibi yine uzak köylerin kestirme diye kullandıkları bu buzlu yoldan düğün alayları geçermiş tabi zaman zaman kırılmalarda olduğundan epey ölen olurmuş. Yörede bunlara ait destanlar bulmak mümkündür.
f) Akarsu ve Dereleri
Yörede pek büyüklerine rastlanmamakla birlikte, Karasu, Bendimahi, Hoşap (Güzelsu, Zernek), Memedik, Zilan, Dili, İrşat, Kırgeçit, Çığlı, Çatak suyu ve derelerini sayabiliriz bu su ve dereler, genellikle göle akarlar.
g) İklimi
Genellikle karasal iklime sahip Van, yazın az yağışlı ve ılık kışın sert ve bol kar yağışlıdır. Sertliğin bir nedeni de yüksek dağlardaki karların geç erimesinden kaynaklanmaktadır. Ancak yine de günlük güneş görme ortalaması 6.5 saat olmasından dolayı Türkiye'nin en çok güneş gören yöresidir. Şimdiye kadar ki ölçümlerde en soğuk gün 1964 de -28,7 en sıcak gün 1966 da +37.5 derece dolayında olmuştur.

TARİHİ

FOLKLORU

 

Copyright © 2001, Folklor Kurumu