|
 |
| VAN
YÖRESİ FOLKLORU - DOĞUM GELENEĞİ |
Yörede
doğum olayı özellik gösteren bir gelenektir. Daha önceleri köy ebelerine
yaptırılan doğumlar bugün yerini resmi ebelere bırakmıştır. Ancak
köylerde resmi ebelerin en büyük yardımcısı gene köy ebeleridir.
Yerli ebelerle yapılan doğumlarda; doğum yapacak kadın, bir koltuğa
oturtulur arkasına bol yastık konur, kadının böğürleri ve karın kısmı,
sabunlu su ile iyice yıkanır. Doğum olacağına yakın, bir kapta TEŞTTE
|
 |
tuzlu
ve ılık su hazırlanır ve kadının ayakları dibine bırakılır.doğumun
direk bu kaba yaptırılması sağlanır. Doğum gerçekleştiğinde kadının
gözleri kapatılır. Her yerde olduğu gibi eğer çocuk erkekse büyük
sevinçle gözleri açılır, müjde verilir. Hemen babasına haber verilir
ve bol müjde alınır.Doğumdan sonra ebe, tuzlu ve ılık suyla çocuğun
göbeğini keserken onu usulüne göre yıkar. Bolca tuzlu su ile gözlerini
ovar ve çocuğun gözlerine limon suyu damlatılır. Parlak ve canlılığı
için ayrıca göze koyu bir sürme MİLÇİK çekilir. El ovmaları ile de
kafaya şekil verilmeye çalışılır. Kundaklanan çocuğun gözleri bir
müddet bağlanır.Çocuk özel yapılmış tahta oymalı beşiğine bırakılır.
Ağzınıda tatlı bir sıvı ile açılmaya çalışılır. Gene yörede bol yemek
yiyen birinin adı söylenirki çocuk iştahlı olsun diye.Önceleri nazar
değmesin diye alnına mavi cirit TİTE çekilirdi ve saçının bir kısmına
ciklet benzeri bir yapıştırıcı ile mavi boncuk iliştirilirdi.Hatta
eğer erkek çocuk için niyet tutulmuş ve çocuk erkek olmuşsa adak olarak
çocuğun kulağı delinir ve buraya küpe takılırdı. (Hızma)
Çocuk 40 gün boyunca kundaklanır. Bunda amaç çocuğun düzgün uzuvlara
sahip olması içindir. Ayrıca 40 gün boyunca annede dışarı çıkmaz çünkü
hem nazar vurulabilir hemde çeşitli hastalıklar kapabilirler.
Çocuğa bazen ata, dede isimleri verilir buda ataya olan saygıdan ve
onları yad etmek içindir.
Doğan çocuğa isim ailenin büyüğü tarafından verilir. Kulağına ezanı
okunur ve düşünülen ad bırakılır.
Kadın için Lohusalık LOHZA, ZAHA'lık 40 gün devam eder. Bu süre içinde
dışarı çıkmayan Zahaya bolca kavrulmuş unlu bulamaç yedirilir. Yöresel
ismi ise ÇÖREKİÇİDİR.Zahanın başına mavi bir krep belinede kırmızı
bir şal bağlanır.
Genellikle Lohsanın yatak takımları mavi yada sarı satenden hazırlanır.
Baş ucuna Kuran asılır. Ayrıca çocuğun yastığına ve Zahanın göğsüne
çelik iğne takılır. Bu nazardan korunmak içindir.
Zahayı ziyarete gelenler mali durumlarına göre hediyeler getirirler.Bunlar
çocuk yatak takımları, elbiseler, nazar boncukları, mavi boncuklar,
göz boncuğu, altından yapılmış akrep, kurbağa gibi küçük kolyeler,
bazen de bir bez içine sarılmış sarımsak, tuz ve kara çörek otuda
eklenir. |
|
|
|
|
|
