|
Şeker (Kellebaş)
Şerbetten sonra oğlan evi kız evine verilmek üzere en az bir sandık
şeker gönderir (50 Kg). Şeker sandığı süslenir bir vasıtanın üzerine
konur ve çevrenin görmesi için de şehir turu attırılır.Böylece haberi
olanlar olmayanlara filancanın şekeri gidiyor diye haber verirler.
Aynı gün kız evide oğlan evine KELLEBAŞ gönderirler.Bu genellikle
kızın ceyizinde bulunan erkek giyecekleridir.Özellikle düğün günü
bu giyeceklerden seçilir iç çamaşırı vs. damat tarafından giyilir.
Kına Gecesi (Basalya)
Kararlaştırılan
düğün gününden bir gün önce kız evi sessizliğini korurken erkek
evinde şenlikler vardır.Davul-zurna eşliğinde herkes kendi hünerlerini
gösterir ve mahallin veya yörenin halk oyunlarını oynarlar. Bu geceye
yörede ERGENLİK GECESİ de denir. Daha sonra belirli bir saatte vasıtalar
ayarlanır, eğer kız evi yakınsa
davul-zurna eşliğinde yürünerek kız evine kına yakmaya gidilir.
Erkekler, dışarda beklerken oğlan evinin kadın ve kızları gelin
adayına kına yakarlar.Kına, ellere vurulduğu zaman kızın eline birde
altın bırakılır.Daha sonra ayaklarada ğına yakılır.Bu arada damat
(GİYEV) adayı kendi evinde kalır. Dönüşte damadın (Giyevin) el ve
ayaklarına ğına yakılır. Bu arada gelen erkek bekar misafirler sağ
serçe parmaklarına evliler ise sol serçe parmaklarına , kadın misafiler
ise avuç içlerine ğına yakarlar. Oğlan evindeki eğlence sabaha kadar
sürer ve uyunmaz.
Düğün
SAĞDIÇ:
Damadın evli, yakın bir arkadaşı veya akrabasıdır. Damada bekarlıktan
sonraki yaşantısı ,gerdek gecesi bilgileri ve düğünün başlamasından
bitimine kadar ondan sorumlu yardımcısıdır.
YENGE : Sağdıçın karısıdır. Sağdıçın damada karşı sorumluluğu gibi
aynı şekilde geline karşı sorumlu ve yardımcısıdır. Yengenin diğer
yöresel bir adıda BERBUK tur.
TOY BÜYÜĞÜ: Çevrede saygınlığı olan birazda paralı kimseleden seçilir.Çoğu
zaman düğündeki bazı masraflar toy büyüğü tarafından yapıldığı gibi
bol bol şabaş ve bahşiş verir.
ŞABAŞ (Şavbaş) Oyuncu ve davulculara dağıtılan bahşiş.
Düğün günü sabah namazı ile birlikte damadın yakın çevresi,sağdıç,toy
büyüğü ve damat hamama giderler burada hem yıkanılır hemde deflerle
oyunlar oyunlar oynanır çeşitli şakalar yapılır. Hamam bittikten
sonra hamamdaki görevlilere toy büyüğü tarafından bahşişler verilir.
Dışarı çıkıldığında ise damat belli olsun diye boynuna sırmalı bir
kadife şal takılır.
Gelinde bir tanıdığının evinde banyo yaptırılır ve evine götürülür.
Damat hamamdan çıktıktan sonra sağdıçın evine gidilir ve burada
kahvaltı edilir. Burdan evine geçen damat tıraş ettirilmeye başlar.
Tıraş esnasında çalan davul zurnaya şabaş verme yarışı başlar. Özellikle
damatın tıraşı bittikten sonra onunda oynatılması sırasında çok
şabaş dağıtılır. Bazende göğsüne para takılır bu para berbere verilir.
Bu arada sağdıç damadı koruma altına alır ve onun yanından hiç ayrılmaz,
çünkü damadın ayakkabısını hatta kendini kaçırmak için çevredekiler
sağdıçı kollarlar ki ondan bahşiş alabilsinler.
Öğlen zamanı erkek evinde tüm davetlilere hazırlanan yemekler verilir.
Bu arada köylerde ise aynı yemekten evvel veya sonra para atma yapılır.
Bu oğlan evine bir katkıdır. Ortaya açılan bir örtüye çığırtkan
vasıtası ile PARA ATILIR , parayı önce toy büyüğü atar en büyük
parada ondan gelir daha sonra sağdıç atar, bu para miktarı en çoktan
en aza doğru gider atılan bir paranın üzerinde para atma ayıp sayıldığından,
herkes maddi durumunu o sıraya göre ayarlar. Çığırtkan ise parayı
atanların sahiplerini bağırarak tekrar eder ve minnet duygularını
belirtir, sözler sarf eder.
Gelin Getirme
Önceleri gelin için at süslenir ve hazırlanırdı. Ancak günümüzde
bu vasıtalarla yapılmakta GELİN ARABASI bu iş için hazırlanmaktadır.Gelin
arabası ile birlikte kalabalık bir araç konvoyu oluşturularak Toy
Büyüğü önderliğinde kız evine hareket edilir. Kız evine gelindiğinde
burada davul zurna eşliğinde çeşitli oyunlar oynanır. Kız evi ve
erkek evinin oyuncuları oyunlarla birbirlerine üstünlük kurmaya
çalışırlar ve birbirlerine hava atarlar bu olaya yörede CENGEBEZ
denir
Gelin evinden, Toy büyüğü ve karısı tarafından çıkartılır. Bu arada
zurna eşliğinde geleneksel GELİN AĞLATMA çalınır. Toy büyüğü, karısı,
gelinin bir yakını ve geli, gelin arabasına, diğer misafirler de
konvoydaki araçlara binerek şehir turu yapılır davul_zurna sürekli
çalar. Bazen konvoyun önü kesilir ve açılması içinde toy büyüğü
tarafından bahşişler dağıtılır.
Damat (giyev) evine gelindiğinde gelini damat ve sağdıç karşılar.
İçinde madeni para ve yemiş bulunan bir testi gelinin ayakları dibinde
kırılır, etrafa yayılan para ve yemişlerden murat için almaya çalışılır.Başka
biri bir ayna tutar ve toy büyüğüde duvağı kaldırarak geline aynayı
baktırır. Tüm bunlar manevi mutluluklar içindir.
Damat ve Gelin kadınların arasında hazırlanmış bir yere otururlar,
ve gelinin kucağına erkek bir bebek oturtulur.Doğacak çocuğa oğul
olsun diye. Davetliler yavaş yavaş çekilirken, bir hoca çeşitli
dualar okur.Sağdıç ve erkek arkadaşları damadı yumruklayarak İÇERİ
VERİRLER gerdeğe giren damat hiç konuşmadan iki rekât namaz kılar.
Gelin seccadeye bir miktar para atar. Orada bulunan Yenge bu paraları
alır.Namazı bitiren damat yenge tarafından gelinle yan yana oturtulur.birbirlerinin
ayaklarına basmaya çalışırlar. Yenge her ikisinede şerbet verir
ve dışarı çıkar.Damat geline bir zihnet takarak duvağını açar bu
zamana kadar konuşmayan gelin konuşmaya başlar buna DİLBAĞI denir.
Bu aynı zamanda YÜZGÖRÜMLÜĞÜ'dür.
Ertesi gün BEKÂRET BEZİ yenge tarafından önce oğlan annesine sonra
da kız annesine götürülür ve yenge bundan dolayı ödüllendirilir.
3 gün sonra damat sağdıç tarafından alınıp hamama götürülür.Eve
gelinip gelinle birlikte el öpmeye gidilir.Önce damat tarafının
büyüklerinin elleri öpülür sonra gelin tarafına gidilir. bu esnada
da gelin ve damata çeşitli takılar takılır.
NİKÂH:
İki şekilde yapılır; önce Dini nikâh; İMAM NİKÂHI.sonra resmi Nikâh
kıyılır. Resmi Nikâh ayrı bir tören gerektirmez ve sessiz yapılır.İmam
nikâhıda, kızın babası, damat ve onun çok yakını ile birlikte genellikle
kız evinde bazende camide kıyılır. Bu nikâhta özellikle gizli yapılır.
|
